|
ÇOCUKLARDA TSH VE YÜKSEKLİĞİ
ÇOCUKLUKLARDA TSH VE YÜKSEKLİĞİ
TSH yüksekliği tiroid bezi
yetmezliğinin en önemli göstergelerinden birisidir. TSH yüksekliği
erişkin yaşlarda veya çocuklarda hipotiroidi denen tiroid yetmezliğinin
işaretidir. Eğer erişkin bir kişide veya çocukta TSH yüksek ve T4 düşük
ise aşikar hipotiroidi yani tiroid yetmezliği vardır. Sadece TSH
yüksekliği ise yine vücutta yaptığı ufak hasarlar nedeniyle önem taşır.
Çocuklarda sadece TSH yüksekliği ise erişkinlere göre biraz farklılık
gösterebilir. TSH’nın normalin üst sınırında bile olması çocuk için
önemlidir.
TEDAVİDE TSH HEDEFİ NE OLMALI?
DOĞUMDA YAPILAN TARAMADA TSH KAÇ OLMALI?
Bilim adamlarının üzerinde henüz
tam anlaşamadıkları konulardan birisi doğum sonrası yapılan taramalarda
(yeni doğan bebekte) hangi TSH değerinin anormal olarak kabul edilmesi
gerektiğidir. Eski uygulamaya göre yeni doğan çocuk topuğundan alınan
kanda ölçülen TSH değeri 20 ve fazla ise hipotiroidi yönünden takip
gerektiği belirtilmekteydi. Ancak yeni yapılan bilimsel çalışmalar yeni
doğan bebekte tiroid yetmezliği tanısı için TSH değerinin 10 veya
altının kullanılması gerektiğini ortaya koydu. İtalya Milan
Üniversitesinde yapılan bir çalışmada TSH değeri 20 olarak ele alınırsa
tiroid yetmezliği olan çocukların % 45’nin tanısının (teşhisinin)
atlandığını ortaya koydu. Bu nedenle yeni doğan bebeklerde tiroid
yetmezliği olup olmadığını anlamak için yapılan taramada 10 Ünite/L
değerinin TSH için kriter olarak ele alınması gerektiği ortaya çıktı.
Demekki yeni doğan bebekte TSH en fazla 10 olmalıdır. (2) Ancak
İngiltere’de Profesör Cheetham ve ekibi yeni doğan bebekte TSH nın en
fazla 6 U/L olması gerektiğini bu değerin üzerinde doğan bebeklerin
tiroid hastalığı yönünden iyi takip edilmesi gerektiğini ortaya
koymuştur. (3). Bu bilgiler bebeklik ve ileri çocukluk yaşlarında hala
TSH değerinin kaç olması gerektiği konusunda bilim adamları arasında
kesin bir anlaşmanın olmadığını ortaya koymaktadır.
Yapılan çalışmalar çocuklarda TSH
yüksekliğinin ortaya çıkmasında ailede tiroid hastalığı olmasının,
tiroid ultrasonundaki değişiklikler olmasının (bezde anormallik) ve
genetik bozuklukların önemli olduğunu ortaya koydu. O nedenle ailesinde
Tiroid hastalığı olan çocuklarda subklinik hipotiroidi denen TSH
yüksekliği daha fazladır. (4).
TSH ölçümü hafif yüksek ve tiroid
ultrasonunda tiroidit olan çocuklarda yapılan 5 yıllık takipte yani 5
yıl sonra sadece % 20’sinin normal olduğu % 80’nin ise tiroid
yetmezliğine girdiği saptandı. Bu çocuklarda T4 tedavisi guatr
boyutunda azalmaya neden oldu. (5)
AİLENİN TARANMASI ÖNEMLİ
Marmara Üniversitesi Tıp
Fakültesi’nde yapılan bir çalışmada tiroid hastalarının ailelerinde TSH
yüksekliği ve diğer tiroid hastalıklarının yaygın olduğunu, % 3.2
oranında TSH yüksekliği, % 12 oranında ailesel özellik ve % 7 sinde
sessiz tiroid hastalığı saptanmıştır. Bu da TSH yüksekliğinde ailesel
geçişin önemini ortaya koymaktadır. (7)
DOĞUMDA TSH YÜKSEK SONRA NORMAL ÇIKARSA NE OLUR?
Yapılan bazı çalışmalarda
yenidoğan bebekte bir defa TSH yüksek ancak sonraki kontrol ölçümünde
normal çıkan çocuklar (yanlış pozitif olarak adlandırılır) 8 yıl
izlenmiş ve bunların % 30 dan fazlasında TSH yüksekliğinin ileri
çocukluk yaşlarında da devam ettiği ortaya çıkmıştır. İkinci ölçümde
(doğumdan bir ay sonra) TSH değeri 5’in altında olanların % 23’ünde
ileri çocukluk yaşlarında TSH yükselmiştir. TSH değeri normal
sınırlarda gibi gözüken çocukların dahi ileri çocukluk yaşlarında TSH
değerlerinin sağlıklı çocuklara göre daha yüksek olduğu ortaya
çıkmıştır. Bu durum TSH yüksekliğinin sık aralarla takip edilmesi
gerektiğini ortaya koyan bir sonuçtur. (8).
Çocukluk çağındaki TSH yüksekliği
normal sınırın üst hududunda olsa bile çocuklarda beyin
fonksiyonlarında yavaşlama yaptığı ve dikkat eksikliği oluştuğu yapılan
bir çalışmayla ortaya kondu. O nedenle araştırıcılar TSH yüksekliği
veya TSH değerinin üst sınırda olmasının bile dikkate alınması
gerektiğini belirtmişlerdir. (9). Yine TSH yüksekliği kan yağlarında
yükselme, kalp fonksiyonları, büyüme ve beyin fonksiyonlarında hafif
bozukluklara neden olabilir. (9).
SADECE TSH YÜKSEKLİĞİNİN TEDAVİSİ
Gazi Üniversitesi’nde yapılan bir
çalışmada yeni doğan bebeklerden (infant) TSH değeri 5 ve üzerinde olan
36’sını 4 yıl süreyle levothyroxine ilacı ile tedavi edilmiş ve bütün
çocuklar normal gelişim göstermiştir. Araştırıcılar sadece TSH sı
yüksek olan bebeklerin belirli aralıklarla kontrol edilmesini ve her
vakaya göre ilaç tedavisinin ayarlanmasını önermişlerdir. (10).
SONUÇ
Bebek veya çocuğunuzdaki TSH
değeri önem taşır. TSH değerinin normalin üst sınırında olması veya
yüksek olması eğer ailede tiroid hastalığı var ve/veya tiroid ultrason
bozukluğu varsa büyük önem taşır. Çünkü ailede tiroid hastalığı
olanlarda tiroid hormonlarında bozulma daha fazla görülür. Bu
çocukların büyümesinde, performasında , kan yağlarında ve beyin
fonksiyon çalışmalarında az da olsa bozukluklar olabildiği gibi kolay
kilo alırlar. Sadece TSH yüksekliği varsa yukarıdaki çalışmalarda
anlatıldığı gibi kısa veya uzun süre levothyroxine tedavisi
denenebilir. Buna Endokrinoloji doktoru karar verir. Bu çocukların
önemli bir kısmında yapılan takip sonucu ilaç tedavisi kesilebilir.
Yani hastalık normale gelir veya düzelebilir. Ancak bir kısmında
ilerleme olabilir. Özellikle ailede tiroid hastalığı varsa ilerleme
riski fazladır. Bu nedenle çocuğun belirli aralıklarla TSH yönünden
takibi gerekir. Tedavi ve kontrol için de mutlaka bir ENDOKRİNOLOJİ
UZMANINA başvurunuz.
KAYNAKLAR
Bebek doğduktan sonraki ilk aylarda ( 2 haftalık ve
20 haftalık arası yani 2 haftalık ile 5 aylık arası) TSH düzeyi 1.7 ile
9.1 arasında değişebilir. Tedaviye karar verilecekse bu çocuklar 3
yaşına kadar sık aralıklarla takip edilebilir. TSH değeri normal iken
T4 değeri düşük olanlarda santral hipotiroidi olabilir. Bu yönden
araştırma yapılır. TSH yüksek ve T4 düşük ise bu çocuklarda hipotiroidi
vardır ve tedavi hemen başlanır. Tedavide hedef bebeğin ilk 3 yaşı
içinde TSH değerinin 0.5 ile 2.0 arasında olmasını sağlamaktır. Bu
tedavi sırasında TSH değeri ilk 6 Aya kadar dört defa 5.0’den fazla
olursa okula gitmede gecikme olabilir. Yeterli dozda tedavi olan
çocuklarda büyüme hızı ve erişkin boyları normal olur. Bu evrede
tedavide hedef TS H değeri 0.5 -2.0 arasında olmalıdır. (1)
ÇOCUKTA TSH YÜKSEKLİĞİ VE AİLE
TSH YÜKSEK OLAN ÇOCUKLARDA HASTALIĞIN İLERLEMESİ NASIL?
KİLO ALAN, KİLO ALMAYA EĞİLİMLİ ÇOCUKLARDA TSH YÜKSEKLİĞİ VAR
5 ile 18 yaş arası çocuklarda yapılan TSH ölçümünde
TSH değeri 4 Ü/Lve fazla olan çocuk oranı % 20 bulundu. Bu durum
Obeziteye veya kilo almaya önemli oranda TSH yüksekliğinin neden
olduğunu ortaya koymuştur. (6).
TSH’NIN NORMALİN ÜST SINIRINDA OLMASI PERFORMANSI BOZUYOR
1.Public Health Committee and Lawson Wilkins
Pediatric Endocrine Society and Committee on Genetics, American Thyroid
Association, Rosalind S. Brown, and American Academy of Pediatrics,
Susan R. Rose, and the Section on Endocrinology Update of Newborn
Screening and Therapy for Congenital Hypothyroidism Pediatrics 2006;117;2290-2303
2.Carlo Corbetta, Giovanna Weber, Francesca
Cortinovis , Davide Calebiro , Arianna Passoni , Maria C. Vigone ,
Paolo Beck-Peccoz , Giuseppe Chiumello , Luca Persani . A 7-year
experience with low blood TSH cutoff levels for neonatal screening
reveals an unsuspected frequency of congenital hypothyroidism. Clin
Endocrinol (Oxf). 2009 May 28. [Epub ahead of print]
3.Korada SM, Pearce M, Ward Platt MP, Avis E, Turner S, Wastell H, Cheetham T Difficulties in selecting an appropriate Neonatal TSH screening threshold.Arch Dis Child. 2009 Aug 12. [Epub ahead of print]
4.Rapa A, Monzani A, Moia S, Vivenza D, Bellone S, Petri A, Teofoli F, Cassio A, Cesaretti G, Corrias A, de Sanctis V, Di Maio S, Volta C, Wasniewska M, Tatò L, Bona G. Subclinical hypothyroidism in children and adolescents: a wide range of clinical, biochemical, and genetic factors involved. J Clin Endocrinol Metab. 2009 Jul;94(7):2414-20. Epub 2009 May 5.
5.Fava A, Oliverio R, Giuliano S, Parlato G, Michniewicz A, Indrieri A, Gregnuoli A, Belfiore A. Clinical evolution of autoimmune thyroiditis in children and adolescents.Thyroid. 2009 Apr;19(4):361-7.
6.Shalitin S, Yackobovitch-Gavan M, Phillip M.Prevalance
of thyroid dysfunction in obese children and adolescents before and
after weight reduction and its relation to other metabolic parameters. Horm Res. 2009;71(3):155-61. Epub 2009 Feb 3.
7.Karakoc E, Turan S, Akpinar I, Isguven P, Adal E, Haklar G, Dede F, Bereket A.. Screening of parents and siblings of patients with thyroid dysgenesis by thyroid function tests and ultrasound.Horm Res. 2008;70(6):329-39. Epub 2008 Oct 27.
8.Leonardi D, Polizzotti N, Carta A, Gelsomino R, Sava L, Vigneri R, Calaciura F.
Longitudinal study of thyroid function in children with mild
hyperthyrotropinemia at neonatal screening for congenital
hypothyroidism. J Clin Endocrinol Metab. 2008 Jul;93(7):2679-85. Epub 2008 Apr 29
9.Alvarez-Pedrerol M, Ribas-Fitó N, Torrent M, Julvez J, Ferrer C, Sunyer J. TSH concentration within the normal range is associated with cognitive function and ADHD symptoms in healthy preschoolers. Clin Endocrinol (Oxf). 2007 Jun;66(6):890-8.
10.Demirel F, Bideci A, Camurdan MO, Cinaz P. . L-thyroxin treatment in infants with hyperthyrotropinaemia: 4-year experience. Int J Clin Pract. 2007 Aug;61(8):1333-6. Epub 2007 Jun 2
|
