|
FİBROMYALJİ,
FİBROMYALJİ, YAYGIN AĞRI VE GUATR (TİROİD)
Fibromyalji vucudun çeşlitli noktalarında yaygın ağrılarla karakterize
bir hastalıktır. Nedeni tam olarak bilinmese de psikolojik sıkıntılarla
birlikte olur. Bu kişilerde yorgunluk, uyku bozukluğu da sık görülür.
Bu kişilerde bağırsaklarda gaz ve şişkinlik, baş dönmesi, baş ağrısı,
huzursuz bacak, adet bozukluğu da birlikte olabilir.
YAPILAN ÇALIŞMALAR FİBROMYALJİ İLE TİROİD YETMEZLİĞİNİN ve PARATİROİD HASTALIĞININ BİRLİKTE SIK GÖRÜLDÜĞÜNÜ ORTAYA KOYMUŞTUR.
Bu tür ağrılarınız varsa mutlaka bir ENDOKRİN UZMANINA başvurarak tiroid ve paratiroid testlerinizi yaptırınız.
TİROİD YETMEZLİĞİ (HİPOTİROİDİ) NEDİR?
Tiroid bezi yetmezliğine ait şikayetler hastalığın şiddetine göre
değişir. Bazen hiçbir şikayet yok iken bazı hastalarda çok şiddetli
belirti ve şikayetler ortaya çıkar. Bazı belirtiler özellikle yaşlı
kişilerde yaşlılığa bağlanır ve hastalık akla gelmez ise atlanır.
Tiroid bezi az çalışan ve tiroid hormonları kanda azalan bir kişide şu
belirtiler olabilir:
- Kolay yorulma, yorgunluk, bitkinlik, enerji azlığı (yaygın)
- Hatırlamada zorluk, unutkanlık, yavaş düşünme, konsantre olamama
- Hareketlerde yavaşlık
- Sabahleyin uyanmada zorluk, daha çok uyku isteği, gün içinde uyuklama
- Üşüme veya kendini soğuk hissetme
- Terlemenin azalması
- Kuru, soğuk, kalın ve kaşınan bir deri
- Sarı veya portakal renginde bir deri
- Kuru, kaba ve kolay kırılan tırnaklar
- Saç dökülmesi, saçlarda azalma, kaşlarda dökülme
- İştah kaybı
- Kilo alma ve kiloyu verememe
- Horlama başlaması
- Kas krampları ve eklemlerde ağrı oluşması
- Kaslarda iğne batması hissi veya karıncalanma
- Kabızlık olmaya başlaması
- Göz etrafının ve göz altının şişmesi
- El, ayak ve eklemlerde şişlik
- Karpal tünel sendromu denilen el bileğinde sinir sıkışması ve ağrı
- Adet kanamalarının daha fazla miktarda olması, adetlerde kramp olması ve adet öncesi dönemin kötü geçmesi
- Bazı kadınlarda adet sıklığının azalması veya adetlerin kesilmesi
- Depresyon gelişmesi ve hiçbir şeyle ilgilenmeme
- Sesin kalınlaşması ve ses kısıklığı
- İşitmede azalma oluşması
- Guatr oluşması (Hashimoto hastalarında olur)
- Tiroid bezinin küçülmesi (tiroid bezi iltihaplarına veya Hashimotonun son evresine bağlı olarak)
- Kalp hızının ve nabız sayısının azalması
- Kan kolesterol düzeyinde artma
- Gebe kalamama (kısırlık)
- Libido (Cinsel istek) azlığı ve empotans
- Reflekslerin yavaş olması
- Kekemelik
Yukarıda
sıralanan şikayet ve belirtilerin hepsi tiroid yetmezliği olan bütün
hastalarda olmadığı gibi bu şikayetlerin olması da o kişide mutlaka
tiroid bezi yetmezliği olduğu anlamına gelmez. Bu şikayetlerin çoğu
tiroid bezi yetmezliği olmayan kişilerde de olabilir. Bu nedenle de
farkına varılmayabilir. Tiroid bezi yetmezliği olan birçok kişi
kendisinde bu hastalığın olduğunu bilmeden şikayetlerine çare bulmak
amacıyla Endokrinoloji uzmanı yerine başka doktorlara gider. Adet
bozukluğu nedeniyle kadın-doğum uzmanına, depresyon nedeniyle psikolog
veya psikiyatri doktoruna, kansızlık nedeniyle hematoloji uzmanına ve
kas ağrıları nedeniyle fizik tedavi uzmanına giden çok hasta vardır. Bu
uzmanlar tiroid bezi hastalığından şüphelenirlerse hipotiroidi
hastalığı teşhis edilir, aksi durumda ise sadece şikayete yönelik
tedavi yapılır ve hastalık düzelmez. Bazı hastalarda tiroid bezi
yetmezliği yavaş olarak geliştiğinden farkına varılması zaman alabilir.
TEŞHİS İÇİN TSH, T3, T4, Anti-TPO ve anti-Tiroglobulin antikorlar ölçülür
PARATİROİD NEDİR?
Paratiroid bezleri tiroid bezinin arkasında ve yapışık olarak
bulunur ve 4 adettir. İki tanesi yukarıda iki tanesi aşağıdadır. Bir
paratiroid bezinin ağırlığı en fazla 70 mg kadardır ve boyutu 6x5x2 mm
kadar, yani oldukça küçüktür.
Paratiroid bezinden paratiroid hormonu salgılanır. Paratiroid
hormonu kandaki kalsiyum düzeyine göre salgılanır. Kanda kalsiyum düşük
ise paratiroid hormonu salgılanır ve bu hormon böbrek ve kemiklere
direkt olarak etki ederek ve bağırsaklara dolaylı yoldan etki ederek
kan kalsiyumunu yükseltir. Kanda kalsiyum yüksek ise paratiroid hormonu
az salgılanır.
Kanda kalsiyum ayarlanmasında böbreğin de önemli rolü vardır.
Paratiroid hormonu böbrekte D vitamininin aktif hale gelmesine (1, 25
(OH)2D3) katkıda bulunur. Böbrekten süzülen kalsiyumun geri alınmasında
paratiroid hormonunun etkisi vardır.
Paratiroid hormonu kemiklere etki ederek kemiklerden kalsiyum ve
fosforun ayrılmasını sağlar. Paratiroid hormonu ayrıca D vitamini
yoluyla barsaklardan kalsiyum emilimini de artırır. Paratiroid hormonu
böbreklerden kalsiyum emilimini artırırken idrarla fosfat atılımını
artırır.
Kalsiyumun vücutta, yani kanda, bir dengede tutulmasında iskelet,
bağırsaklar, böbrek, paratiroid hormonu ve D vitamininin önemli rolü
vardır. Normal erişkin bir kişide diyetle alınan günlük kalsiyum
miktarı 1000 mg kadardır. Böbreklerden her gün 10 gram kalsiyum geçer
ve bunun 100- 300 mg kadarı idrarla atılır. Kalsiyum esas olarak
iskelet kemiklerinde depo edilir ve iskeletimizde yaklaşık 1000 gram
kalsiyum bulunur.
|