|
KAS GÜÇSÜZLÜĞÜ VE ZEHİRLİ GUATR
KAS GÜÇSÜZLÜĞÜ VE ZEHİRLİ GUATR
Kas güçsüzlüğünün birçok nedeni olabilir. Kas
hastalıkları, romatizmal hastalıklar, vitamin ve mineral eksiklikleri,
romatoloji hastalıkları kas güçsüzlüğü yapabilir. Çoğunlukla gözden
kaçan bir neden ise zehirli guatr yani tiroid bezinin çok çalışmasıdır.
Zehirli guatr yani hipertiroidi varsa Kas güçsüzlüğü
bazen çok şiddetli olur ve hasta sandalyeden kalkmakta veya merdiven
çıkmada zorluk çeker.
Kas güçsüzlüğünüz varsa tiroid hormonlarını ölçtürmelidir. Anormallik varsa mutlaka bir ENDOKRİN UZMANINA başvurmak gerekir.
ZEHİRLİ GUATR-HİPERTİROİDİ NEDİR?
Tiroid bezinin aşırı çalışmasına yani aşırı tiroid
hormonu üretmesine tıp dilinde hipertiroidi adı verilir. ‘’Hiper’’
Latince ‘’fazla’’ veya ‘’yüksek’’ manasına gelir. Hipertiroidi
hastalığına tıp dilinde ‘’tirotoksikoz ‘’ adı da verilir. Tiroid bezinin aşırı çalışmasına halk arasında ‘’zehirli guatr’’ veya ‘’iç guatr’’
isimleri de verilmektedir. Bu isimlendirmeler maalesef yanlıştır; ne
zehirlenme söz konusudur ne de bir iç guatr vardır. Elleriniz titriyor,
ağzınız kuruyor ve çok yemek yemenize rağmen kilo veriyorsanız yada
çabuk sinirleniyor ve çevrenize bağırıp çağırıyorsanız sizde tiroid
bezi fazla çalışıyor olabilir. Bu hastalarda şu şikayetler olabilir:
Hareketli olma, huzursuzluk
Çarpıntı (hızlı ve düzensiz kalp atımı olması
Yorgunluk
Güçsüzlük (ağır eşyaları kaldıramaz, merdiven çıkarken zorlanır)
Ellerde titreme
Saç dökülmesi
Sinirlilik, kolay heyecanlanma ve kolay öfkelenme
Canlı bakış, gözlerde büyüme, göz kapağında çekilme
Uykusuzluk, dikkat bozukluğu
Derinin sıcak, nemli ve ince olması
İshal
İştah artışı
Susama
Ağız kuruluğu
Sık idrara çıkma
Kilo kaybı (zayıflama)
Adetlerde azalma veya kesilme
Cinsel istekte azalma, sperm sayısında azalma
Erkeklerde meme büyümesi (jinekomasti)
Kemik erimesi
Kaslarda güçsüzlük
Çabuk yorulma
Teşhis İçin Hangi Tetkikler Yapılır?
Teşhis kolaydır ve bu amaçla kanda TSH, T3 ve T4
hormonlarının ölçümü yapılır. Hipertiroidi varsa TSH normalin altına
düşmüştür (genellikle <0.01 U/L), bu arada T3 ve T4 hormonları aşırı
derecede yükselmiş olarak bulunur. Gözlerde öne doğru fırlama ve
hormonlarda yükseklik varsa Graves hastalığı teşhisi kolayca konur.
Graves’li hastalarda anti-TPO antikorlar hastaların % 90’ında, anti–TG antikorlar ise % 60’ında yüksek olarak bulunur.
Tedavisinde ilk yapılacak tedavi ilaç tedavisidir.
İlaç tedavisine cevap alınamadığı durumlarda radyoaktif iyot tedavisi
veya ameliyat yapılır.
İlaç tedavisinde içinde propiltiourasil (propisil) yada metimazol (thyromazol) bulunan
ilaçkullanılır. Bu ilaçlar tiroid hormon yapımını engelleyerek kandaki
yüksek hormon düzeylerini normale getirirler. Gebelikte ve çocuklardaki
hipertiroidi tedavisinde de bu ilaçların kullanılması gerekir. Bununla
beraber gebelikte ve emzirme döneminde propiltiourasil kullanılması
daha uygundur.
Propiltiourasil’in yarı ömrü kısa olduğu için 8
saatte bir tok karna alınır. Metimazol ise günde tek doz halinde veya
öğünlere bölünmüş halinde tok karna alınır. Bazen 12 saatte bir
verilerek tedaviye başlanabilir. Metimazol’un etki süresi 24 saatten
fazla iken propiltiourasil’in 12-24 saattir.
Bu ilaçlar ile tedavi sırasında kanda anti-TPO,
anti-TG ve anti-TSH-R antikor düzeyleri azalır. İki ilaç arasında seçim
yapmak doktorunuzun tercihine kalır. Metimazol ilacının yan etkisinin
bazı çalışmalarda daha az olduğu saptanmışsa da bu ilaçla da yan
etkiler görülebilir. İlaçlar tiroid bezinde önceden yapılmış
hormonların dolaşıma geçmesini önleyemediklerinden tiroid hormonlarının
normalleşmesi için 3-6 hafta geçmesi gerekir.
Graves hastalığının tedavisinde ilaçlarla % 16-40
oranında hastalık kontrol altına alınır ve tedavi bittikten sonra
ilaçlar kesilebilir. Ancak hastalık bir süre sonra nüks edebilir. Küçük
guatrı olan ve hafif şiddette hormon yüksekliği olanlarda ilaçlarla
hastalığın kontrol altına alınması daha kolaydır.
Büyük guatr ve bezde aşırı iyot depolanması varsa
veya hasta iyotlu tuz kullanıyorsa bu ilaçlara cevap gecikebilir. Bu
nedenle hastaların iyotsuz tuz yemeleri gerekir.
Tedavi için bir ENDOKRİN UZMANINA başvurunuz.
KAYNAKLAR:
1. http://www.guatrcenter.com
2. http://www.tiroidcenter.com
3. http://www.vitamintr.com
4. http://www.guatrdr.com
|
