KOLESTEROL YUKSEKLIGI VE TIROID
|
KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ VE TİROİD (GUATR) İLİŞKİSİ
KOLESTEROL VE GUATR
Kolesterol yüksekliğinin genetik ve beslenme ile
ilgili nedenleri vardır. Ancak tiroid yetmezliği olan kişilerde de
kolesterıol kanda yükselir. Bu nedenle Kolesterol yüksekliği olan
kişilerde mutlka tiroid hormon ölçümleri yapılmalıdır. Tiroid
yetmezliği yani hipotiroidi durumunda kanda kolesterol ve trigliserid
artar.
KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ YAPAN TİROİD YETMEZLİĞİ (HİPOTİROİDİ)
Tiroid bezinin az çalışmasına ve bu nedenle tiroid
hormonlarını az üretmesine ve sonuçta kanımızda tiroid hormonlarının
(T3 ve T4) düşük olması durumuna tiroid yetmezliği veya tıp dilinde hipotiroidi
denir. Tiroid hormon yetersizliği sonucu vücudumuzun tüm metabolik
olaylarında yaygın yavaşlama vardır ve bu nedenle vücudun dengesi alt
üst olur. Vücuttaki bu bozuklukların yanı sıra ruhsal çöküntü,
unutkanlık, hareketlerde yavaşlama ve uykusuzluk görülür. Hamilelik
döneminde tedavi edilmeyen tiroid yetmezliği bebeklerde zeka geriliğine
neden olabilmektedir.
Hipotiroidizm, toplumda % 4.6 oranında bulunur.
Bunun çoğunluğunu başlangıç halindeki veya hafif derecedeki tiroid bezi
yetmezliği (sadece TSH yüksek fakat T3 ve T4 normal olması) oluşturur.
Tiroid yetmezliği tiroid fazla çalışmasından daha çok görülür ve
nodüllerden sonra en sık görülen tiroid hastalığıdır.
Hipotiroidi hastalığı kan testleriyle kolaylıkla
teşhis edilir. Test olarak T3, T4, TSH, anti-TPO antikoru ölçülür ve
tiroid ultrasonu yapılır. Kanda serbest T4 hormonu düşük ve TSH yüksek
ise hipotiroidi tanısı konur. Serum T3 düzeyleri değişkendir ve bazen
normal sınırda olabilir. Çok nadiren hipofiz bezi yetmezliğine bağlı
tiroid bezi yetmezliği olabilir, o zaman TSH hormonu düşük, T4 ve T3
hormonu da düşüktür. Tiroid bezi yetmezliği teşhis edilen hastalarda
tam kan sayımı, karaciğer testleri ve kolesterol, trigliserit ve LDK
kolesterol tetkikleri ile kalp grafisi (EKG) tetkiki yapılır. Kalp
hastalığı riskini anlamak için kanda homosistein ve hassas CRP
tetkiklerine bakılması faydalıdır. Kansızlık varsa kanda ferritin, B12
vitamini ve folat düzeylerine bakılarak demir eksikliği veya vitamin
eksikliği olup olmadığı araştırılır.
Aşikar yani belirgin (tam) tiroid yetmezliğinde TSH
hormonu kanda artar ve genellikle 10 IU/L’den daha yüksek çıkar;
kandaki T4 ve T3 hormonları da düşmüştür.
Başlangıç halindeki tiroid yetmezliğinde ise TSH
hormonu 4 ile 10 IU/L arasındadır. Bu durumda T3 ve T4 hormonları
normal sınırlar içindedir.
Bu hastalarda ölçülen anti-TPO ve anti- Tiroglobulin
antikorları kanda yüksek çıkarsa tiroid yetmezliğini Hashimoto
hastalığının yaptığına karar verilir.
Hipotiroid hastalarda kan yağları yüksektir.
Trigliserit denilen yağda hafif artış olurken, total kolesterol, LDL
kolesterol, ve Lp (a) isimli yağlarda artma olur.
Levotiroksin İlacıyla yapılan Tedavi:
Hipotiroidide vücudumuzda tiroid hormonu az
olduğundan dışardan verilecek sentetik T4 hormonu ilaçları ile eksiklik
giderilmeye çalışılır. Kullandığınız bu ilaçların içinde levotiroksin
vardır ve vücudunuzda yapılan T4 hormonunun aynısıdır. Vücutta T4
hormonu eksik olduğundan bu ilaçlarla eksiklik giderilir. Tiroid
yetmezliğinin tedavisinde ilaç tedavisinden başka bir tedavi şekli
yoktur. Bazı hastaların sorduğu gibi ameliyat yapılmaz. Levotiroksin
ilacı günde bir defa aç karna alınmalıdır. Aç iken alınırsa emilimi
daha iyidir ve yaklaşık % 70’i emilir. İlaçları hep aynı zamanda almalı
ve unutmamalıdır. Eğer aç karna alınca midede yanma veya ağrı oluyorsa
ilacı tok karna alabilirsiniz. Tok karna alınınca ilaç emilimi
azalacağından daha fazla ilaç almak gerekebilir. Bu durumu doktorunuza
bildiriniz. Demir ilaçları, kalsiyum ilaçları, sukralfat isimli mide
ilacı, lifli-posalı gıdalar, lif veya posa kapsülleri, antiasitler ve
soya yağı aynı öğünde alınırsa tiroid ilacının emilimini bozar. Bu
nedenle mümkün olduğu kadar tiroid ilacının alındığı öğünde başka ilaç
alınmamalıdır.
GİZLİ TİROİD YETMEZLİĞİNDE DE KOLESTEROL YÜKSELİR
Tiroid bezi yetmezliğinin hafif derecede olduğu veya
başlangıç aşaması dediğimiz durum serbest T3 ve serbest T4 hormonları
kanda normal seviyede olduğu halde sadece TSH hormonunun yüksek
olmasıdır. TSH 3'ten fazlaysa ve anti-TPO yüksekse bu hastalık da
kolesterol yüksekliği yapar ve tedavi edilmelidir.
Tiroid ve kolesterol yüksekliği için mutlaka bir ENDOKRİN UZMANINA başvurunuz.
| |
|
|
| |
|
|
