|
PINEAL BEZ VE SALGILADIGI MELATONIN HORMONU
Melatonin hormonu beyinde bulunan pineal bez ismindeki bir bezden salgilanir. Pineal bez 100-150 mg agirligindadir. Pineal bez salgiladigi melatonin ile vucudun gece gunduz farkliliklarina uyum gostermesini saglar.
Melatonin hormonu pineal bezde triptofan aminoasidinin serotonine, onun da melatonine donusmesiyle olusur. Melatonin hipotalamusta bulunan suprakiazmatik nukleusun kontrolu altinda calisir.
Gozdeki retina bolumu isik durumunu beyine iletir ve buradaki suprakiazmatik nukleus isik durumuna gore pineal bezden melatonin hormonu salgilatir.
Melatonin karanlikta salgilanan bir hormondur. Yani melatonin gece salgilanir, gunduz ise salgilanmaz. Gece uzunlugu artinca melatonin salgisi da artar. Isik olunca melatonin salgisi azalir.
Melatonin aksam saat 21’den sonra salgilanmaya baslar ve gece saat 02.00-04.00 arasi en fazla salgilanir ve sabah saat 07.00’ de salgilanmasi azalir. Melatonin bu nedenle gece uyku getirir sabah ise uyanmaya katkida bulunur.
Melatonin hormonunun etkileri sunlardir.
1. Uykuyu getirir, uyku saglar,
2. Ergenligi baslatir
3. Ureme uzerinde etkilidir
4. Vucut isisini azaltir.
5. Antioksidan etkisi vardir.
Melatonin ritmi sabit oldugundan uyku bozukluklari, vardiya degisiklikleri, jet lag arastirmalarinda bilgi verir.
Uykusuzlukta melatonin salgisi bozulur. Eger melatonin gunduz salgilanirsa gunduz uyuklama, gece uyuyamama olusur. Bu kisiler atenolol adli ilaci alinca melatonin azalir ve uyku durumu duzelir.
Ergenlik olusuncaya kadar melatonin kanda artar ve ergenlik olusmasindan hemen once azalir ve ergenlik baslar. O yuzden melatonin ergenligin baslamasinda onemli rol oynamaktadir. Melatonin duzeyleri 35-40 yasina kadar sabit kaldiktan sonra yaslilikta azalir.
Melatonin cok dusuk dozlarda alinirsa dogurganligi arttirmaktadir.
Gunde 6.6 gr melatonin tedavisinin parkinson, depresyon ve sizofrenide faydasi olmamistir. Fazla alininca gunduz uyku ve karin agrisi olmustur.
Melatoninin 0.3-240 mg /gun dozunda agizdan alininca uyku getirmis ve prolaktin hormonunu artirmistir.
Hayvanlarda yapilan calismalarda antioksidan etkinligi gozlenmistir. Insanlarda antioksidan etkisiyle ilgili calisma veya bilgi yoktur.
2-5 mg gibi dusuk dozlarda aksama dogru alininca uyku getirir, prolaktin azalir ve vucut isisini azaltir.
Jet lag icin faydalidir. Melatonin tablet ucustan bir gun once saat 15.00’de 0.5 mg alinir ve ucustan sonra vardiginiz gun saat 18.00’de alinir. Dogudan batiya gidiyorsaniz sabah uyandiginizda melatonin alin. Gozleri gormeyen (kor) kisilerde uykusuzluk icin melatonin faydali olmaktadir.
Kanser uzerine yapilan hayvan calismalarinda kanser hucrelerinde etkili oldugu gosterilmistir. Immun sistemi (bagisiklik sistemini) desteklemektedir.
Melatonin hormonunun vucudumuzda etki yerleri sunlardir:
1. Goz dibindeki retina,
2. Hipotalamustaki suprakiazmatik nukleus adi verilen bir cekirdek
3. Hipofiz bezi
4. Hipotalamus
|
